AB'de boş zaman masrafları erişimi kısıtlıyor
Eurostat verilerine göre Avrupa Birliği'nde yaklaşık 46 milyon kişi, maddi yetersizlikler nedeniyle spor ve sinema gibi düzenli boş zaman etkinliklerine katılamıyor. Gelir düzeyi bu farkın tek belirleyicisi olmasa da, ülkeler arasındaki erişim oranlarında ciddi farklılıklar dikkat çekiyor.
Avrupa Birliği genelinde milyonlarca vatandaş, bütçe kısıtlamaları yüzünden sosyal ve kültürel hayattan dışlanma riskiyle karşı karşıya. Eurostat verileri, 16 yaş ve üzeri nüfusun yaklaşık yüzde 12,1'inin, yani tahminen 46 milyon kişinin, düzenli olarak bir boş zaman etkinliğine katılmayı mali açıdan karşılayamadığını gösteriyor. Bu durum, gelir düzeyinin ötesinde yapısal ve kültürel faktörlerin de etkili olduğunu işaret ederken, en yüksek oran yüzde 27,3 ile Yunanistan'da tespit edildi.
Euronews'te yayınlanan habere göre, Eurostat'a dayanan analizler, AB ortalamasının oldukça üzerinde seyreden ülkeler ile en düşük oranlara sahip ülkeler arasında keskin bir ayrım olduğunu ortaya koyuyor. Yunanistan'ı yüzde 23,3 ile Romanya, yüzde 17,9 ile Litvanya, yüzde 16,2 ile Letonya, yüzde 15,9 ile Kuzey Makedonya ve yüzde 15,8 ile Macaristan takip ediyor. Bu ülkelerde nüfusun önemli bir bölümü, sinema, spor veya konser gibi faaliyetlere katılmak için gereken masrafları karşılamada güçlük çekiyor.
Fransa ve İspanya gibi büyük ekonomilerde de tablo AB ortalamasının üzerinde seyrediyor. Fransa'da bu oran yüzde 13,9, İspanya'da yüzde 13,4 ve İsviçre'de yüzde 13 olarak kaydedildi. Almanya'da oran yüzde 11,7 ile ortalamanın hemen altında kalırken, İtalya'da yüzde 10,7 olarak ölçüldü. İskandinav ülkelerinde ise oranlar daha düşük ancak Hırvatistan'ın üzerinde: Danimarka'da yüzde 10,4, İsveç'te yüzde 9,7 ve Finlandiya'da yüzde 7,9. Hollanda'da yüzde 6,7, Türkiye ve Portekiz'de yüzde 8,7, İrlanda'da yüzde 9,2 ve Belçika'da yüzde 9,7 oranları görüldü.
Listenin en altında yer alan ülkeler arasında Hırvatistan yüzde 3,9 ile ilk sırada bulunuyor. Çekya yüzde 4,1, Lüksemburg yüzde 5,4, Norveç ve Slovakya ise yüzde 5,7 ile en düşük oranlara sahip diğer ülkeler arasında yer alıyor. Bu veriler, 2025 yılına ait olup, 16 yaş ve üzeri yaklaşık 381 milyon kişiyi kapsayan nüfusun mali engellerle nasıl başa çıktığını yansıtıyor.
Cinsiyetler arasındaki fark da dikkat çekici bir diğer unsur. Malta'daki ihmal edilebilir farkın dışında, tüm Avrupa Birliği ülkelerinde boş zaman etkinliklerine erişim kadınlar için erkeklere kıyasla daha zor. AB genelinde kadınların yüzde 13'ü, erkeklerin ise yüzde 11,1'i mali nedenlerle bu etkinliklere katılamıyor. Bu cinsiyet farkı Litvanya'da 5,1 puan, Romanya'da 4,7 puan, Danimarka'da 3,9 puan ve Fransa'da 3,7 puan gibi belirgin seviyelere ulaşıyor.
Gelir düzeyinin erişim üzerindeki etkisi incelendiğinde, durumun tek başına gelirle açıklanamayacağı görülüyor. Euronews Business'ın 33 Avrupa ülkesini kapsayan analizi, ortanca gelir ile mahrumiyet oranı arasında yalnızca orta güçte bir ilişki olduğunu ortaya koyuyor. Örneğin, Çekya, Estonya, Letonya ve Litvanya'nın ortanca gelirleri 17.097 ile 17.190 PPS (satın alma gücü standardı) bandında benzerlik gösterse de, Çekya'da mahrumiyet oranı yüzde 4,1 iken, Litvanya'da yüzde 17,9'a kadar çıkabiliyor.
Benzer bir çelişki daha yüksek gelirli ülkelerde de mevcut. Fransa ve Kıbrıs'ın ortanca gelirleri sırasıyla 23.792 ve 23.782 PPS ile neredeyse eşit olsa da, Fransa'da mali engelle karşılaşanların oranı yüzde 13,9 iken, Kıbrıs'ta bu oran yüzde 6,3 seviyesinde kalıyor. Öte yandan, ortanca geliri 13.612 PPS olan Yunanistan, yüzde 27,3 ile en yüksek orana sahipken, daha düşük gelirli Türkiye (yüzde 8,7) ve Sırbistan (yüzde 9,9) çok daha iyi bir tablo çiziyor.
Ülkeler içi eşitsizliğin rolüne bakıldığında, yoksulluk sınırının altında yaşayanların, sınırın üstündekilere kıyasla düzenli boş zaman etkinliklerinden mahrum kalma riskinin üç kattan fazla olduğu görülüyor. Bu kesimde mahrumiyet oranı yüzde 29'a yükseliyor. Ancak Euronews Business analizi, genel gelir eşitsizliği ile boş zaman etkinliklerine erişim arasında istatistiksel olarak anlamlı güçlü bir bağ bulamıyor; ilişki zayıf kalıyor.
Verilerin yorumlanmasında anket yanıtlarının niteliği de önem taşıyor. Anne-Catherine Guio ve meslektaşlarının Eurostat için hazırladığı çalışma notu, yoksul bireylerin karşılayamadıkları şeyleri istemediklerini beyan etme eğiliminde olabileceğini gösteriyor. Araştırmaya göre, boş zaman etkinlikleri, en sık zorunlu ihtiyaç olarak görülmeyen kalemler arasında yer alıyor. Eurostat tanımı gereği boş zaman etkinlikleri; spor, sinema ve konser gibi ev dışında gerçekleşen ve giriş ücreti, ekipman veya aidat gibi harcamalar gerektiren faaliyetleri kapsıyor.
TürkAta Haber Ajansı
Vatan Haber