Abluka günlükleri 221 | 10 Ekim 2026 Cumartesi

Haber Merkezi

Küba, ağırlaşan enerji krizi ve ABD ablukasına karşı yerel çözümlerle ayakta kalmaya çalışıyor. Elektrik açığının 1600 MW'ı aştığı ülkede, fırınlardan ev mutfaklarına kadar geleneksel yöntemlere dönülüyor. Kolektif mücadele bilinci, kriz koşullarında topluma yol göstermeyi sürdürüyor.

Che'nin mirası yeni kuşaklarda yaşıyor

Ernesto Che Guevara, Küba halkı için yalnızca 1959 Devrimi'nin önde gelen komutanlarından biri değil; anti-emperyalist mücadelenin, eşitliğin ve devrimci fedakarlığın da en güçlü simgelerinden biri. Düşüncesiyle Küba'nın toplumsal yapısında derin izler bırakan Che, yeni kuşakların yetişmesinde yol gösterici bir tarihsel figür olmayı bugün de sürdürüyor.

Küba Cumhurbaşkanı Miguel Díaz-Canel Bermúdez, Che Guevara'nın ölümünün 59. yıl dönümünde Devrim Sarayı'nda gençlerle bir araya geldi. Anma etkinliğinde Che'nin düşünsel mirasının yeni kuşaklarda yaşamaya devam ettiğini vurgulayan Díaz-Canel, "Che ölmedi, çoğaldı" dedi.

Komünist Gençlik Birliği yöneticileri ile üst düzey devlet yetkililerinin de katıldığı buluşmada, Che'nin siyasi ve devrimci düşüncelerinin gençler açısından taşıdığı önem ile gençlerin toplumsal ve siyasi süreçlere etkin katılımı, yürütülen toplumsal projeler ve dayanışma çalışmaları üzerinde duruldu. Ülkenin ağır ekonomik ve enerji darboğazıyla karşı karşıya olduğu koşullarda gençlik örgütlenmelerinin, hem toplumsal dayanışmanın güçlendirilmesinde hem de üretimin sürdürülmesinde üstlendiği role dikkat çekildi. Che'nin mirası, bu açıdan bugünün sorunlarına karşı kolektif çözüm arayışlarının da bir parçası olarak ele alındı.

Bağımsızlık mücadelesinin 158. yılı

Küba'da İspanyol sömürge yönetimine karşı başlatılan ilk büyük bağımsızlık mücadelesinin, On Yıl Savaşı'nın başlangıcının 158. yıl dönümü törenle anıldı. Küba Cumhurbaşkanı Miguel Díaz-Canel Bermúdez'in katıldığı tören, bağımsızlık hareketinin öncülerinden ve "Vatanın Babası" olarak anılan Carlos Manuel de Céspedes'in adını taşıyan Céspedes Meydanı'nda, eski adıyla Plaza de Armas'ta düzenlendi.

10 Ekim 1868'de La Demajagua şeker fabrikasında başlayan mücadele, Küba'nın bağımsızlığı ile köleliğin kaldırılması hedeflerini bir araya getiren tarihsel bir dönüm noktasıydı. Céspedes ve diğer toprak sahipleri, köleleştirdikleri insanları özgür bırakarak onları bağımsızlık ve köleliğin kaldırılması uğruna mücadeleye çağırdı.

Küba'nın bağımsızlık tarihi, sömürgeciliğe karşı mücadelenin yanı sıra özgürlük ve toplumsal dönüşüm taleplerinin de tarihidir. 1868'de başlayan mücadele, sonraki kuşakların bağımsızlık ve egemenlik arayışlarına tarihsel bir dayanak oluşturdu.

Yakıt ablukasına karşı odunla üretim

Küba'nın Artemisa vilayetindeki San Cristóbal ilçesinde bulunan José Martí topluluk fırını, yakıt ve ham madde tedarikindeki ağır aksaklıklara karşı geliştirdiği yerel çözümlerle üretimi sürdürmeye çalışıyor. Buhar üretim sisteminde kullanılan motorinin temin edilememesi üzerine çalışanlar, ısıya dayanıklı özel bir harç ve fanlı boru sistemi geliştirerek fırını odunla çalışır hale getirdi. Şebekenin korumalı elektrik devresinden de yararlanan işletme, mevcut fırın yapısına zarar vermeden geleneksel yakıt kullanımını üretim sürecine uyarladı.

Günde yaklaşık 15 bin ekmek üreten fırın, yalnızca kendi bölgesinin değil, çevre mahallelerin, hastanelerin ve okulların da ihtiyacını karşılıyor. Un ve şeker tedarikindeki sorunları aşmak amacıyla özel sektör temsilcileri ve küçük ve orta ölçekli işletmelerle iş birliği yapılıyor. Ekmek dağıtımı ise yakıt sıkıntısının etkilerini hafifletmek üzere at arabalarıyla sürdürülüyor.

Afetler ve elektrik kesintileri sırasında da jeneratörü ve odun stoku sayesinde üretimi kesintiye uğratmayan işletme, bölgenin temel gıda ihtiyacının karşılanmasında kritik bir rol oynuyor. San Cristóbal'da hem yakıtla hem elektrikle çalışan altyapıya sahip ender tesislerden biri olan José Martí fırını, yerel olanakların seferber edilmesinin önemini ortaya koyuyor.

İlçenin dağlık kesimlerindeki fırınlar da kömür ve odun kullanımına yöneliyor. Çalışanların özverisiyle sürdürülen bu çabalar, yakıt tedarikini kısıtlayan ablukanın ve ülkenin enerji krizinin gündelik üretim üzerindeki etkilerini hafifletmeye yönelik bir arayışı yansıtıyor. Temel gıda üretiminin devamlılığı, mevcut koşullarda yalnızca teknik bir mesele değil, aynı zamanda toplumsal ihtiyaçların karşılanması açısından da yaşamsal önem taşıyor.

Enerji krizi mutfakları değiştiriyor

Küba'da uzun süredir devam eden elektrik kesintileri ve tüp gaz sıkıntısı, hanelerin gündelik yaşamını ve yemek pişirme alışkanlıklarını köklü biçimde değiştiriyor. Bir zamanlar kırsal yaşamın bir parçası olan odun ve kömür ateşi, bugün şehir merkezlerindeki mutfaklarda da yeniden yaygınlaşıyor. Köz üzerinde kaynayan tencereler artık nostaljik bir geleneği değil, enerji krizinin hanelerin en temel ihtiyaçlarına kadar uzanan etkisini simgeliyor.

Bu darboğazın arkasında ABD yönetiminin Küba'ya petrol sevkiyatı yapan ülkelere yönelik yaptırım tehditleri bulunuyor. Uluslararası piyasalardan yakıt satın almak için gerekli dövizin yetersizliği ve ömrünü doldurmuş termik santrallerdeki arızalar da elektrik üretimini sınırlandırırken 2026 yılının başından itibaren ağırlaşan ekonomik baskılar ve enerji ablukası, halkın yaşam koşullarını daha da zorlaştırıyor.

Yakıt ve enerji tedarikindeki sorunlar, yemek pişirmeden gıda muhafazasına, temel hizmetlerden küçük ölçekli üretime kadar pek çok alanı etkiliyor. Haneler, gündelik ihtiyaçlarını karşılayabilmek için eldeki kaynakları yeniden düzenlemek ve alternatif yöntemlere yönelmek zorunda kalıyor.

UNICEF'ten gençlerin istihdamına destek

Birleşmiş Milletler Çocuklara Yardım Fonu (UNICEF) Küba Temsilciliği, Havana, Holguín ve Santiago de Cuba illerinde dezavantajlı koşullardaki 15-24 yaş arası ergen ve gençlerin toplumsal yaşama ve çalışma hayatına katılımını güçlendirmeyi amaçlayan yeni bir proje başlattı. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı koordinasyonunda 2026-2029 yılları arasında yürütülecek proje kapsamında, 10 bine yakın gencin mesleki eğitim alarak sertifikalandırılması, yaklaşık 2 bin 500 kişinin ise kapsayıcı iş yerlerinde istihdama katılması hedefleniyor.

Eğitim Bakanlığı, Küba Kadınlar Federasyonu ve yerel kurumların iş birliğiyle yürütülecek çalışmada esnek eğitim modülleri, eğitimden çalışma hayatına geçişin desteklenmesi ve toplumsal farkındalık faaliyetleri öne çıkıyor.

Yeni tütün sezonunda üretim hedefi

Küba'da 2026-2027 tütün ekim sezonu, ekonomik güçlüklerin ve ABD ablukasının üretim üzerindeki baskısı altında başladı. Ülkenin başlıca tütün üretim merkezi Pinar del Río vilayetinde düzenlenen açılışla birlikte, ada genelinde yaklaşık 20 bin hektarlık alanda ekim yapılması hedefleniyor. Yeni arazi tahsisleri ve üretime katılan yeni çiftçiler aracılığıyla kapasitenin artırılması amaçlanıyor.

Son dönemdeki şiddetli yağışlar bazı fide alanlarına zarar verse de erken tohumlama çalışmaları sayesinde kaliteli fide tedariki sağlandı. Pinar del Río'nun 11 ilçesinden 7'sinde resmi açılış öncesinde ekim faaliyetleri başlamıştı. La Palma bölgesindeki tütün toplama ve işleme tesisleri ise başarılı performansları nedeniyle ulusal açılış törenine ev sahipliği yaptı.

Tütün üretimi, Küba ekonomisi açısından hem iç piyasanın ihtiyaçlarının karşılanması hem de ihracat gelirlerinin elde edilmesi bakımından önem taşıyor. Ablukanın yarattığı ekonomik baskılar, üretimde kullanılan girdilerin ve gerekli kaynakların teminini güçleştirirken üreticiler, yeni arazilerin devreye alınması ve üretime daha fazla çiftçinin katılmasıyla bu sorunları aşmaya çalışıyor.

Kullanım hakkı yoluyla üretime açılan araziler ve üreticilerin çabası, sektörün kapasitesini koruma arayışının parçaları arasında yer alıyor. Yeni sezonun hedefleri, ülkenin döviz gelirleri açısından önem taşıyan tütün üretiminin, ağır ekonomik koşullara rağmen sürdürülmesine dayanıyor.

Elektrik açığı 1600 MW'ı aşıyor

Küba Elektrik Birliği'nin açıkladığı veriler, üretim kapasitesindeki yetersizliğin elektrik kesintilerinin günün tamamına yayıldığını ortaya koyuyor. Felton, Renté, Santa Cruz ve Nuevitas termik santrallerindeki çok sayıda ünitenin arızalı olması veya bakım nedeniyle devre dışı kalması, elektrik üretimini ciddi biçimde sınırlıyor. Güneş enerjisi santralleri gün ortasında sisteme katkı sağlasa da termik santrallerdeki arızalar ve yakıt kısıtları toplam talebin karşılanmasını engelliyor.