AP milletvekillerinden UCM'yi ABD yaptırımlarından koruma çağrısı

Farklı siyasi görüşlerden Avrupa Parlamentosu (AP) milletvekilleri, ABD yönetiminin tedbirlerini 'yabancı bir gücün saldırısı' olarak nitelendirerek AB'ye 'Engelleme Tüzüğü'nü devreye sokma çağrısı yaptı.

Avrupa Parlamentosu'ndan 58 milletvekili, Uluslararası Ceza Mahkemesi'ni (UCM) işleyişini sekteye uğratma riski taşıyan ABD yaptırımlarından koruması için Avrupa Komisyonu'na çağrıda bulundu.

Euronews tarafından görülen ve salı günü gönderilen mektupta, milletvekilleri Komisyon Başkanı Ursula von der Leyen'den Hollanda merkezli mahkemeyi, "AB topraklarında bulunan bir kuruluşa yabancı bir güç tarafından yapılan saldırı" olarak nitelendirdikleri girişime karşı savunmasını istedi ve olası sonuçların "yıkıcı" olabileceği uyarısında bulundu.

ABD Başkanı Donald Trump'ın yönetimi, geçtiğimiz cuma günü, mahkemenin İsrail Başbakanı Benjamin Netanyahu hakkında çıkardığı tutuklama emri ve Afganistan'daki ABD askerlerinin eylemlerine ilişkin yürüttüğü soruşturma nedeniyle mahkemeye yönelttiği tekrar eden eleştirilerin ardından UCM'ye karşı yaptırımları ilan etti.

Altı aylık ilk geçiş süresinin ardından, yaptırımlar ABD bankaları ve şirketlerinin mahkemeyle iş yapmasını yasaklayarak mahkemenin faaliyetlerini ciddi biçimde sekteye uğratabilir; yine de bazı telekomünikasyon, yazılım ve ödeme hizmetleri için muafiyetler öngörülüyor.

Küresel finans ve teknolojide ABD şirketlerinin ağırlığı nedeniyle, kısıtlamalar UCM'yi faturalarını ödemekte ve finansal işlemler yürütmekte zorlanan bir kurum hâline getirebilir.

ABD'de çıkarları bulunan Avrupalı bankalar, sigorta şirketleri ve diğer aracı kurumlar da etkilenebilir; UCM ile çalışmaya devam etmeleri hâlinde ikincil yaptırımlarla karşı karşıya kalmaları mümkün.

Milletvekilleri, UCM'yi yaptırımlardan korumak için "elimizdeki tüm araçların" kullanılmasını istedi. Özellikle, Avrupa şirketlerini ve bireylerini yabancı yaptırımların ülke dışına taşan etkilerinden korumak üzere tasarlanmış bir mekanizma olan AB'nin Engelleme Tüzüğü'nün (Blocking Statute) devreye sokulması çağrısında bulundular.

Söz konusu tüzük, belirli yasalara dayanan yabancı mahkeme kararlarının AB içinde uygulanmasını engelleyebiliyor ve Avrupa şirketlerine, bu yasaların ülke dışına taşan biçimde uygulanması sonucu uğradıkları zararlar için tazminat talep etme imkânı tanıyor.

Komisyon, Avrupa Parlamentosu ve AB üye ülkelerinin denetimine tabi olmak kaydıyla, tüzük kapsamına alınan yabancı yasaların listesine yenilerini ekleyebiliyor.

Mektup, Avrupa Halk Partisi'nden (EPP) milletvekili Dirk Gotink ile Sosyalistler ve Demokratlar'dan (S&D) Aurore Lalucq tarafından kaleme alındı; EPP, S&D, Renew Europe ve Yeşiller/Avrupa Özgür İttifakı (Yeşiller/AEA) gruplarından parlamenterlerce imzalandı.

İmza sahipleri, yaptırımların Avrupa'nın kendi vatandaşlarını ve kurumlarını koruma kapasitesini tehdit ettiği uyarısında bulundu.

AB dış politika şefi Kaja Kallas, geçen cumartesi yaptığı açıklamada UCM'ye yönelik yaptırım tehdidini "kabul edilemez" olarak nitelendirdi ve birliğin uluslararası hukuka bağlılığını teyit etti. Ancak AB henüz somut bir adım atmış değil.