Anthropic'e Elvis Presley davası
Elvis Presley'in 274 şarkısının hak sahipleri, yapay zeka şirketi Anthropic'i telif hakkı ihlali iddiasıyla San Francisco'daki federal mahkemeye verdi. Dava dilekçesinde, Claude adlı yapay zeka sisteminin eğitiminde izinsiz kullanım yapıldığı öne sürülerek 41 milyon dolarlık tazminat talep edildi.
Rock'n Roll'un kralı Elvis Presley, vefatının üzerinden geçen 49 yılın ardından yapay zeka sektöründe açılan yüksek meblağlı bir hukuk sürecinin merkezine oturdu. Sanatçının şarkılarına sahip olan hak sahipleri, ABD'li teknoloji şirketi Anthropic'i, Claude adlı yapay zeka modelini eğitmek amacıyla 274 eseri izinsiz kullandığı gerekçesiyle mahkemeye taşıdı. Hak sahipleri, bu kullanımın telif hakkı ihlali oluşturduğunu belirterek toplamda 41 milyon dolarlık bir tazminat talebinde bulundu.
Patronlar Dünyası'nda yayınlanan habere göre, ABD'nin San Francisco kentindeki federal mahkemeye 23 Ekim'de sunulan dava dilekçesinde, Anthropic'in geliştirdiği yapay zeka sisteminin Elvis Presley'in seslendirdiği şarkılarla eğitim aldığı iddia edildi. Davacı taraf, şirketten gerekli izinlerin alınmadığını ve telif bedellerinin ödenmediğini vurguladı. Bu süreç, müzik endüstrisi ile yapay zeka şirketleri arasındaki telif geriliminin son örneği olarak kayıtlara geçti.
Dava dosyasında yer alan bilgilere göre, talebin dayanağı ABD telif hakkı mevzuatındaki kasıtlı ihlal hükümlerine dayanıyor. Kanun gereği kasıtlı ihlal durumunda eser başına 150 bin dolara kadar tazminat istenebiliyor. Davaya konu olan 274 eser üzerinden yapılan hesaplamada, potansiyel tazminat tutarı 41 milyon 100 bin dolar olarak belirlendi. Davacılar arasında Elvis Presley'in fikri mülkiyet haklarını yöneten Authentic Brands Group ile müzik yayıncıları yer alıyor.
Hak sahiplerinin iddiaları yalnızca eğitim aşamasındaki kullanımla sınırlı kalmıyor. Dilekçede, Claude sohbet robotunun telifli şarkı sözlerini veya bunlara çok benzeyen içerikleri yeniden üretebildiği de öne sürülüyor. Anthropic'in geçmişteki uyarılar üzerine sisteme koruma önlemleri eklediği ancak bu önlemlerin ihlalleri tamamen engellemediği belirtiliyor. Davacılar, Claude'dan istenen bazı örneklerde orijinal şarkıların yapısı ve ayırt edici bölümlerinin korunduğunu, hatta yapay zekanın bazı yanıtlarında benzerliği kabul ettiğini ileri sürüyor.
Uyuşmazlığa konu olan şarkılar arasında Elvis Presley'in 1968'de seslendirdiği 'A Little Less Conversation' da bulunuyor. Şarkının isminin 'Biraz Daha Az Konuşma' anlamına gelmesi, sohbet robotunun geliştiricisine karşı açılan bu davada ironik bir detay olarak dikkat çekiyor. Presley'in yıllar önceki şarkısının adı, bugün milyonlarca kullanıcıyla etkileşim kuran yapay zeka şirketine yönelik telif talepleriyle farklı bir anlam kazanmış oldu.
Anthropic tarafı ise suçlamaları reddediyor. Şirket, Los Angeles Times'a yaptığı açıklamada iddialara katılmadığını ve hukuki süreçte kendini savunacağını bildirdi. Anthropic daha önce de müzik yayıncıları tarafından açılan benzer davalara muhatap olmuştu. Yapay zeka şirketleri, eğitim faaliyetlerinin ABD hukukundaki 'adil kullanım' ilkesi kapsamında değerlendirilmesi gerektiğini savunurken; müzik yayıncıları, ticari amaçlı sistemlerin lisanssız kullanım yapamayacağını belirtiyor.
Elvis Presley'in hak sahiplerini temsil eden avukat Richard Busch, müzik dünyasındaki önemli telif davalarıyla tanınıyor. Busch, daha önce Marvin Gaye'in ailesini, 'Blurred Lines' şarkısına karşı açılan davada temsil etmişti. 2015'te sonuçlanan o davada jüri, Blurred Lines'ın Marvin Gaye'in 'Got to Give It Up' eserinin telif hakkını ihlal ettiğine karar vermişti. Busch'un bu deneyimi, yapay zeka sektörüne karşı açılan yeni davada etkili olabilir.
Söz konusu dava, Sony Music, Universal Music Group ve Warner Music Group gibi sektör devlerinin yapay zeka şirketlerine karşı yürüttüğü hukuki mücadelenin bir parçasını oluşturuyor. Müzik endüstrisi, sanatçı kataloglarının milyar dolarlık teknoloji şirketleri tarafından bedelsiz kullanılmasına itiraz ederken; yapay zeka geliştiricileri, modellerin eserlerden öğrenmesi ile doğrudan kopyalama arasındaki farka dikkat çekiyor. Devam eden davalar, gelecekte yapay zeka sektörünün müzik şirketlerine lisans bedeli ödeyip ödemeyeceğini de belirleyecek.
Bu davalarda temel tartışma, telifli şarkı sözlerinin yapay zeka modellerinin eğitiminde kullanılmasının izin gerektirip gerektirmediği ve mevcut eserlerin yeniden üretiminin hangi koşullarda ihlal sayılacağı üzerinde yoğunlaşıyor. Elvis Presley'in eserleri üzerinden açılan dava, müzik sektörünün yapay zeka çağında haklarını koruma stratejisinin önemli bir ayağını oluşturuyor. Mahkemenin vereceği karar, sektördeki diğer benzer süreçler için emsal teşkil edebilir.
TürkAta Haber Ajansı
Vatan Haber