İlham Ahmed: Suriye'de ilk kez Kürt dili ve kültürü tanındı ancak uygulama eksik

Suriye Halk Meclisi Dış İlişkiler Komitesi Üyesi İlham Ahmed, Irak Kürdistan Bölgesel Yönetimi'nin başkenti Erbil'de düzenlenen 2026 Orta Doğu Araştırmaları Enstitüsü (MERI) Forumu'na katılarak "Yeni Suriye: Bölünmüşlükten Ortaklık Devletine" konulu panelde konuştu.

Ahmed, "Esad'ın devrilmesinin ardından DSG ile ordu arasında entegrasyon sürecinin gerçekleştirilmesi ve silahlı grupların orduya dahil edilmesiyle Suriye sahasında bir değişim yaşandığını görüyoruz" dedi.

Rudaw'ın haberine göre entegrasyon sürecinin Suriye kentlerinin birbirine açılmasına ve sınır kapılarının açılmasına büyük katkı sağladığını belirten Ahmed, "Entegrasyon süreci şu ana kadar iyi bir seviyede gerçekleşti. Bir tür istikrarın yerleşmesine katkı sağladığını söyleyebilirim" dedi.

Kadınların rolü

Özerk Yönetim deneyiminin tüm Suriyelilerin hafızasında hâlâ varlığını koruduğunu ifade eden Ahmed, bu deneyimin kadınların kamusal yaşamın farklı alanlarına katılımı konusunda bir model oluşturduğunu ve olumlu bir deneyim ortaya çıkardığını söyledi.

Entegrasyon sürecine rağmen kadınların rolünde gerileme yaşandığına dikkat çeken Ahmed, "Bu nedenle entegrasyon sürecinin bir açıdan kazanımlar sağladığını, diğer açıdan ise hâlâ bir sınav aşamasında olduğunu söyleyebiliriz" dedi.

"Kürt haklarının tanınması bir başarı"

İlham Ahmed, entegrasyon sürecinin Kürt halkına, Suriye'de Kürt halkının varlığını, kültürünü ve dilini tanıyan, Kürtlerin Suriye halkının asli bir parçası olduğunu kabul eden bir cumhurbaşkanlığı kararnamesi kazandırdığını belirtti.

Ahmed, "Cumhurbaşkanlığı kararnamesi uygulama aşamasında. Ancak Kürtçe eğitim hakkı konusunda eksik olduğunu düşünüyoruz. Kararname, Kürt halkı açısından eksik bir çerçeve sunuyor. Bu kararnamenin pratikte nasıl uygulanacağı konusunda hâlâ mekanizmalara ihtiyaç var" ifadelerini kullandı.

Suriye hükümetinin aldığı kararların uygulanmasına ilişkin mekanizmaların net olmaması nedeniyle zaman zaman belirsizlik ve karmaşa yaşandığını belirten Ahmed, "Suriye hükümetinin aldığı kararların uygulanmasına yönelik mekanizmalardaki belirsizlik nedeniyle zaman zaman bir karmaşa ve muğlaklık görüyoruz" ifadelerini kullandı.

"Suriye'deki gerilimlerin nedeni bağnazlık ve ırkçılık"

Ülkede son dönemde yaşanan gerilimlere de değinen İlham Ahmed, bu gerilimlerin bağnazlık ve ırkçılık zihniyetinden kaynaklandığını söyledi.

Ahmed, "Bu zihniyet ister bazı çevreler ister Suriye'de istikrarı bozmaya katkı sunan bölgesel dış güçler tarafından olsun, toplumda hâlâ hâkimiyetini sürdürüyor" değerlendirmesinde bulundu.

MERI nedir?

Orta Doğu Araştırma Enstitüsü'nün (MERI), büyük ölçekli uluslararası forumlar da dahil olmak üzere çok çeşitli konferans ve toplantılar düzenliyor. Bu etkinlikler, yerel ve uluslararası paydaşları bir araya getirmeyi, Irak, Kürdistan Bölgesi ve daha geniş Orta Doğu'yu etkileyen önemli konuları tartışmak ve ele almak için bir platform sağlamayı amaçlamaktadır.

Orta Doğu Araştırma Enstitüsü (MERI), önde gelen bağımsız politika yapıcı bir kurum olarak konumunu, geniş bir yelpazedeki konularda yapıcı diyaloğu teşvik etmek için kullanmaktadır.

Bu etkinliklerde, MERI, Irak Cumhurbaşkanı, Irak Parlamentosu Başkanı, Kürdistan Bölgesel Hükümeti Başbakanı, hem Irak hem de Kürdistan Bölgesi'nden çeşitli bakanlar ve çok sayıda uluslararası şahsiyet de dahil olmak üzere birçok seçkin konuşmacıyı ağırlamıştır.

(FY)