Erken Menopozda Kalp Riski Uyarısı
JAMA Network Open'daki araştırmayı değerlendiren Op. Dr. Gültekin Koçun, iyatrojenik menopozun kalp ve damar sağlığı üzerindeki risklerine dikkat çekerek erken tarama ve yaşam tarzı değişikliklerinin önemini vurguladı.
Ameliyat, kemoterapi, radyoterapi veya hormon baskılayıcı tedaviler sonucu ortaya çıkan iyatrojenik menopoz ile kalp ve damar hastalıkları arasındaki ilişki, yeni bir uluslararası çalışmayla tekrar gündeme geldi. JAMA Network Open dergisinde yayımlanan ve 2 milyon 617 bin 942 kadının verilerini inceleyen araştırmayı değerlendiren Medicana International İzmir Hastanesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Op. Dr. Gültekin Koçun, östrojenin ani kaybının özellikle erken yaşta menopoza giren kadınlarda ciddi sağlık sorunlarına yol açabileceğini ifade etti.
Cumha'da yayınlanan habere göre, doğal menopozda hormon seviyelerinin kademeli olarak düştüğünü, ancak iyatrojenik menopozda bu sürecin çok daha hızlı işlediğini belirten Op. Dr. Koçun, kalp ve damar sağlığının korunması için erken müdahalenin kritik olduğunu vurguladı. 36 sistematik derleme ve meta-analizi kapsayan çalışmanın bulgularını paylaşan Koçun, 45 yaşından önce cerrahi veya tıbbi müdahale nedeniyle menopoza giren kadınlarda kardiyovasküler hastalık riskinin daha yüksek seyrettiğini açıkladı.
Araştırma verilerine göre, bu gruptaki kadınlarda kardiyovasküler olay riskinin yüzde 25, koroner kalp hastalığı riskinin yüzde 48 ve inme riskinin yüzde 22 oranında daha fazla olduğu saptandı. Op. Dr. Koçun, bu durumun erken menopozun sadece üreme sağlığıyla sınırlı kalmayıp kalp ve damar sistemini de doğrudan etkilediğini gösterdiğini kaydetti.
Doğal ve tıbbi müdahale kaynaklı menopoz arasındaki temel farkın hormonal değişimin hızı olduğuna işaret eden Koçun, östrojenin damar sağlığı üzerindeki rolüne değindi. Koçun, "İyatrojenik menopozda östrojen hormonunun ani kaybının damar sistemi üzerindeki koruyucu etkilerini nasıl ortadan kaldırdığını biliyoruz ve bu çalışma net bir şekilde bunu doğrulamaktadır. Doğal süreçte östrojen damar esnekliğini korur, iyi kolesterolü destekler ve iltihabı baskılar." dedi.
Yumurtalıkların alınması gibi cerrahi işlemler veya kemoterapi, radyoterapi gibi tedavilerin östrojen seviyelerini bir gecede düşürebildiğini belirten Koçun, "Bu kalkan aniden ortadan kalktığı için damarlarda sertleşme ve plak oluşumu hızlanarak kalbi besleyen damarlar ağır şekilde etkilenebilir." uyarısında bulundu.
Cerrahi tedavilerde organ koruyucu yaklaşımların öncelikli olması gerektiğini savunan Op. Dr. Koçun, iyi huylu hastalıklarda ameliyat kararlarının uzun vadeli sağlık etkileri gözetilerek alınması gerektiğini belirtti. Miyom, polip veya kistler nedeniyle ameliyat gerekiyorsa ve hasta sağlığı açısından bir engel yoksa rahim ve yumurtalıkların korunmasının tercih edilmesi gerektiğini söyleyen Koçun, "Myomlar, polipler ve kistler rahim ile yumurtalıklar korunarak alınabilirse cerrahi menopoz ortaya çıkmaz." ifadesini kullandı.
Doktorların görevinin öncelikle organları korumak olduğunu, bunun mümkün olmadığı durumlarda ise oluşan durumun tedavisinin zaman kaybedilmeden yönetilmesi gerektiğini vurgulayan Koçun, iyatrojenik menopoz geliştikten sonra erken tıbbi müdahalenin önemine dikkat çekti. Özellikle 45 yaş altındaki kadınlarda hormonal değişime daha uzun süre maruz kalınması nedeniyle kalp hastalığına bağlı ölüm riskinin artabileceğini kaydeden Koçun, hormon replasman tedavisinin her hasta için özel olarak değerlendirilmesi gerektiğini aktardı.
Koçun, "Eğer menopoza girme nedeniniz hormona duyarlı bir kanser türü değilse ve 45 yaşın altındaysanız, kişiselleştirilmiş hormon replasman tedavisi kadın hastalıkları ve doğum uzmanıyla konuşmanız gereken ilk konudur." açıklamasını yaptı. Ayrıca menopozun hemen ardından tansiyon, lipid profili ve açlık kan şekerini içeren kardiyovasküler risk taramalarının yapılması gerektiğini belirten Koçun, bu kontrollerin kişiye özel tedavi planları oluşturulmasına katkı sağlayacağını ifade etti.
Kalp ve damar sağlığının korunmasında yaşam tarzı değişikliklerinin büyük rol oynadığını hatırlatan Op. Dr. Koçun, sağlıklı beslenme, düzenli egzersiz ve sigaradan uzak durmanın şart olduğunu dile getirdi. Koçun, "Süreç, Akdeniz diyeti tarzı beslenme, haftada en az 150 dakika aerobik ve 2 gün direnç egzersizleri, sigaradan tamamen uzak durma, stres yönetimi ve kilo kontrolü gibi kapsamlı yaşam tarzı değişiklikleriyle desteklenerek riskler minimuma indirilebilir." önerisinde bulundu.
Sonuç olarak, erken menopoza giren kadınların sağlık durumlarının bireysel olarak değerlendirilmesi gerektiğini belirten Koçun, organ koruyucu cerrahi seçeneklerinin göz ardı edilmemesi, uygun hastalarda hormon tedavisinin tartışılması ve düzenli kardiyovasküler kontrollerin aksatılmaması gerektiğinin altını çizdi.
TürkAta Haber Ajansı
Vatan Haber