Vatikan ve BM'den ABD'nin infazı canlı yayınlama planına tepki: Son kararı Trump verecek

Pentagon, 2009'da Fort Hood askeri üssünde 13 kişiyi öldürmekten hüküm giyen Nidal Malik Hasan'ın idam mangasıyla infazının canlı yayınlanacağını duyurdu. Vatikan ve BM plana tepki gösterirken, ABD Başkanı Trump yayının yapılıp yapılmayacağına henüz karar vermediğini söyledi.

ABD Savunma Bakanlığı'nın, 2009'da Teksas'taki Fort Hood askeri üssünde düzenlenen silahlı saldırıda 13 kişiyi öldürmekten hüküm giyen eski ordu psikiyatristi Nidal Malik Hasan'ın infazını canlı yayınlama planı tepki çekti.

Pentagon, infazın 3 Aralık'ta Fort Hood'da idam mangası tarafından gerçekleştirileceğini ve canlı yayınlanacağını açıkladı. Ancak ABD Başkanı Donald Trump, 10 Ekim'de yaptığı açıklamada, yayının gerçekleştirilip gerçekleştirilmeyeceği konusunda henüz nihai bir karar vermediğini belirtti.

Savunma Bakanı Pete Hegseth, daha önce yaptığı açıklamada, infazın halka açık olacağını söylemişti. Pentagon da 8 Ekim'de canlı yayın planını doğrulamıştı.

Vatikan: "Ölümü bir gösteriye dönüştürmek kabul edilemez"

Vatikan Devlet Sekreteri Kardinal Pietro Parolin, infazın canlı yayınlanması planını eleştirdi. Parolin, 9 Ekim'de gazetecilere yaptığı açıklamada, "Ölümü bir gösteriye dönüştürmek kesinlikle kabul edilemez. Kişi ne kadar suçlu olursa olsun, başka yollar var," dedi.

Katolik Kilisesi'nin idam cezasına bütünüyle karşı olduğunu belirten Parolin, ölüm cezasının insan onuruyla bağdaşmadığını ve caydırıcı olmadığını söyledi.

Papa 14. Leo da 10 Ekim'de yaptığı açıklamada idam cezasını "insanın dokunulmazlığına ve onuruna yönelik bir saldırı" olarak nitelendirdi. Papa, kamu yararının korunması ve adaletin sağlanması için ölüm cezasına başvurmanın gerekli olmadığını belirtti.

Papa açıklamasında Hasan'ın planlanan infazına doğrudan değinmedi. Ancak sözleri, Vatikan'ın infazı canlı yayınlama planına yönelik eleştirilerinin ardından geldi.

ABD Katolik Piskoposlar Konferansı Başkanı Başpiskopos Paul Coakley de planı kınadı. Coakley, Hasan'ın eylemlerinin hiçbir şekilde mazur görülemeyeceğini belirtmekle birlikte, infazın canlı yayınlanmasını "ölüm kültürünün barbarca bir teşviki" olarak tanımladı ve kararın yeniden değerlendirilmesini istedi.

BM: "İşkence yasağını ihlal edebilir"

Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Yüksek Komiserliği Ofisi de infazın canlı yayınlanmasının uluslararası hukuk açısından sorun yaratabileceği uyarısında bulundu.

Ofis sözcüsü Shabia Mantoo, 9 Ekim'de yaptığı açıklamada, infazın canlı yayınlanmasının halka açık infaz anlamına geleceğini ve işkenceye yönelik mutlak yasağı ihlal edeceğini söyledi.

Mantoo, halka açık infazların zalimane, insanlık dışı veya aşağılayıcı muamele ya da ceza kapsamında değerlendirilebileceğini belirtti. Yasağın ihlal edilmesinin infazı keyfi hale getirebileceği ve yaşam hakkının ihlaline yol açabileceği uyarısında bulundu.

Trump infazı onayladı, canlı yayın için kararı bekleniyor

Pentagon Sözcüsü Sean Parnell, 5 Ekim'de Başkan Trump'ın Hasan'ın infazını onayladığını açıklamıştı. Ancak Trump, infazın canlı yayınlanmasına ilişkin tartışmaların ardından bu konuda son kararı kendisinin vereceğini söyledi.

Savunma Bakanı Hegseth, 8 Ekim'de muhafazakâr yayın kuruluşu Real America's Voice News'e verdiği röportajda, infazın halka açık olacağını söylemişti. Pentagon ertesi gün canlı yayın yapılacağını doğrulamıştı.

Trump ise 10 Ekim'de gazetecilere yaptığı açıklamada, "İki seçenek var: göstermemek ve göstermek" diyerek henüz karar vermediğini belirtti.

Plan, ABD'de de eleştirilere yol açtı. Cumhuriyetçi Senatör Thom Tillis, halka açık infazların İran ve Afganistan gibi baskıcı yönetimlerle ilişkilendirildiğini belirterek plana karşı çıktı. Başkan Yardımcısı JD Vance de "bir Katolik olarak" canlı gösterilirse idamı izlemeyeceğini söylemişti.

Fort Hood saldırısında 13 kişi öldürülmüştü

ABD ordusunda binbaşı rütbesiyle görev yapan ve psikiyatrist olan Hasan, 5 Kasım 2009'da Teksas'taki Fort Hood üssünde askerlerin görevlendirme öncesi işlemler için beklediği bir binada ateş açmıştı. Saldırıda 13 kişi hayatını kaybetmiş, 32 kişi yaralanmıştı.

Hasan, 2013'te askeri mahkemede idam cezasına çarptırılmıştı. Planın uygulanması halinde, ABD ordusunun 1961'den bu yana gerçekleştireceği ilk infaz olacak. İdam mangasıyla infaz yöntemi ise ABD ordusunda en son İkinci Dünya Savaşı sırasında kullanılmıştı.

Askeri hukuk uzmanları, Hasan'ın infazı geciktirmek amacıyla sivil mahkemede başvuru yapabileceğini belirtiyor. Bu nedenle 3 Aralık için planlanan infazın tarihinin değişmesi de mümkün.