DEVA Partisi Genel Başkan Yardımcısı Hasan Karal: "Bakanlığın bütçesi büyüyor ama sorunlar yerinde sayıyor"

DEVA Partisi Genel Başkan Yardımcısı ve İstanbul Milletvekili Hasan Karal, Tarım ve Orman Bakanlığının 2024 ve 2025 yıllarına ait Sayıştay denetim raporlarını karşılaştırarak Bakanlığın mali yönetimi, kamu alacaklarının takibi, mera gelirlerinin kullanımı ve hayvan kayıt sistemine ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Sayıştay tarafından önceki yıl tespit edilen dört ayrı eksikliğin 2025 yılı raporunda da giderilmediğini belirten Karal, kamu kaynaklarının yönetiminde şeffaflık ve hesap verebilirlik çağrısı yaptı.

"Bakanlığın Bütçesi Büyüyor Ama Sorunlar Yerinde Sayıyor"

Sayıştay denetimlerinde ortaya çıkan eksikliklerin takip edilmesi ve giderilmesi gerektiğini vurgulayan DEVA Partisi Genel Başkan Yardımcısı Hasan Karal, aynı sorunların bir sonraki yılın raporuna da yansımasının yönetim ve denetim açısından sorgulanması gerektiğini ifade etti.

Karal, "Bir kurumda eksiklik tespit edilebilir, hata yapılabilir. Önemli olan bu hatalardan ders çıkarılması ve gereğinin yapılmasıdır. Ancak Sayıştay bir yıl önce tespit ettiği sorunların hiçbirinde ilerleme kaydedilmediğini söylüyorsa, ciddi bir yönetim ve denetim sorunundan söz ediyoruz. Bakanlığın bütçesi büyüyor ama sorunlar yerinde sayıyor. Kamu yönetiminde esas olan yalnızca parayı harcamak değil harcanan ve tahsil edilmesi gereken her kuruşun hesabını verebilmektir." dedi.

"Dört Ayrı Bulguda Bir Yıl Boyunca Hiçbir İlerleme Sağlanmamış"

Sayıştay'ın 2025 yılı denetim raporunda yer alan izleme tablosuna dikkat çeken Karal, 2024 yılından devreden dört ayrı bulgunun tamamı için "Yerine Getirilmedi" değerlendirmesi yapıldığını belirtti.

Karal, söz konusu bulguların kamulaştırılan arazilerin iadesine ilişkin mali kayıtlar, mera gelirlerinin takibi, kişilerden alacaklara ilişkin belgelerin eksikliği ve kurumca verilen borçlardan kaynaklanan alacakların niteliğinin belirlenememesiyle ilgili olduğunu aktardı.

Bakanlığın denetim bulgularına ilişkin hangi adımları attığının açıklanması gerektiğini belirten Karal, şu ifadeleri kullandı:

"Sayıştay açıkça söylüyor: Dört ayrı konuda ilerleme kaydedilmemiş. Peki, bu süre içerisinde Bakanlık ne yaptı? Bu eksikliklerin giderilmesi için kimlere görev verildi? Hangi tedbirler alındı? Kamu kurumlarında denetimin amacı yalnızca eksiklikleri rapora yazmak değildir. O eksikliklerin giderilmesini sağlamaktır. Her yıl aynı sorunları tespit edip bir sonraki yıl yeniden karşımıza çıkmasını izlemek, kamu yönetimi açısından kabul edilebilir bir durum değildir."

"99 Milyon Liralık Kamu Alacağının Akıbeti Belirsiz"

Tarım ve Orman Bakanlığının geçmiş yıllardan devreden kamu alacaklarına ilişkin Sayıştay tespitlerini değerlendiren Karal, yaklaşık 99 milyon liralık alacağın mahiyetinin belirlenemediğini ve tahsilatında sorunlar yaşandığını ifade etti.

Kamu alacaklarının takip edilmesinin mali disiplin açısından önem taşıdığını vurgulayan Karal, "Çiftçinin bir liralık borcunu takip eden devlet, kendi alacağının hesabını da verebilmelidir. Yıllardır çözülemeyen bu belirsizliğin izahı yoktur." dedi.

"Mera Gelirleri Atıl, Üretici Yem Maliyetleri Altında Eziliyor"

Sayıştay raporlarında mera gelirlerinin kullanımına ilişkin tespitlerin de bulunduğunu belirten Hasan Karal, meraların ıslahında değerlendirilmesi gereken kaynakların amacına uygun biçimde kullanılmadığını savundu.

Hayvancılıkla uğraşan üreticilerin yem maliyetleri nedeniyle ekonomik zorluklar yaşadığına dikkat çeken Karal, mera ıslahına ayrılan gelirlerin değerlendirilmemesine tepki gösterdi.

Karal, "Üretici hayvanını beslemekte zorlanırken meraların ıslahına ayrılan kaynaklar atıl bekliyor. Üstelik Sayıştay'ın geçen yıl tespit ettiği bu sorun hala çözülmemiş. Bu nasıl bir tarım yönetimidir?" ifadelerini kullandı.

"37,5 Milyon Hayvanın Kayıtlarında Ciddi Uyumsuzluk Var"

Tarım ve Orman Bakanlığının hayvan kayıt sistemi ile aşılama verileri arasındaki farklılıklara da değinen Karal, yaklaşık 2,5 milyon büyükbaş ve 35 milyon küçükbaş hayvanın kayıtlarında uyumsuzluk bulunduğunu belirtti.

Hayvan varlığına ilişkin verilerin doğruluğunun üretim planlaması, hayvan hastalıklarıyla mücadele ve tarımsal desteklemelerin dağıtımı açısından önem taşıdığını vurgulayan Karal, Bakanlıktan söz konusu farklılıkların açıklanmasını istedi.

DEVA Partili Karal, "Hayvan varlığını sağlıklı biçimde kayıt altına alamayan bir Bakanlık, üretimi nasıl planlayacak, hastalıklarla nasıl mücadele edecek, desteklemeleri hangi verilere göre dağıtacak? Bu tablo derhal açıklığa kavuşturulmalıdır." dedi.

"Milletin Emanet Ettiği Her Kuruşun Hesabı Eksiksiz Verilmelidir"

Kamu kurumlarının denetlenmesinin devlet yönetiminde şeffaflık ve kurumsal sorumluluğun gereği olduğunu belirten DEVA Partisi Genel Başkan Yardımcısı Hasan Karal, denetim raporlarında yer alan tespitlerin gereğinin yerine getirilmesi gerektiğini vurguladı.

Sayıştay'ın aynı konularda tekrar eden bulgularının yönetim anlayışı açısından değerlendirilmesi gerektiğini ifade eden Karal, açıklamasını şu sözlerle tamamladı:

"Bir kurumun denetlenmesi, o kuruma duyulan güvensizliğin değil, devlet yönetiminde şeffaflığın, hesap verebilirliğin ve kurumsal sorumluluğun gereğidir. Asıl sorgulanması gereken, Sayıştay'ın tespitleri değil, bu tespitlere rağmen yıllardır giderilmeyen eksikliklerdir. Aynı sorunların her yıl yeniden raporlara yansıması, denetim mekanizmasının değil, denetim sonuçlarını gereği gibi değerlendirmeyen yönetim anlayışının sorgulanmasını gerektirir. Kamu kaynaklarını yönetmek yetki, hesabını vermek ise sorumluluktur. Milletin emanet ettiği her kuruşun hesabı eksiksiz verilmelidir."